Miejscowości

Arciszewo - wieś zamieszkana przez 106 osoby. Pierwsza wzmianka o tej miejscowości pojawiła się w literaturze w 1414 r. We wsi istnieje zabytkowy dwór, wokół którego rozciąga się zespół parkowy o powierzchni ok. 2 ha. Znajdują się w nim rzadko spotykane gatunki drzew: tulipanowiec amerykański, dąb czerwony, buk czerwony i wiąz górski. Arciszewo to wieś rodowa Krzysztofa Arciszewskiego (1592 - 1656) - generała i admirała, zasłużonego w tworzeniu artylerii koronnej króla Władysława IV.

Będzieszyn - wieś licząca 186 mieszkańców, „zielone płuco" zachodniej części gminy. Znajduje się tutaj park podworski o powierzchni 4 ha z wieloma starymi rodzinnymi gatunkami drzew: wierzbą płaczącą, jesionem wyniosłym, dębem szypułkowym, kasztanowcem białym.

Bogatka - wieś w której mieszka 148 osób. Jej historia sięga czasów krzyżackich. Po 1310 r. wieś stanowiła własność Zakonu Krzyżackiego. W pierwszej połowie XIV wieku Krzyżacy nadali istniejącej już osadzie prawa lokacyjne. Po ogromnych ulewach w XVI wieku wieś została kompletnie zniszczona i opuszczona. W 1547 r. Bogatka ponownie otrzymała prawa lokacyjne. Przywilej osadniczy nadano Filipowi Czernie z Fryzji.We wsi znajduje się dom podcieniowy oraz zagroda holenderska z 1819 roku.

Cieplewo - liczące dziś 762 mieszkańców istniało już w XIII wieku. Miejscowość zlokalizowana była głównie na niewielkim wzniesieniu od strony zachodniej dawnej doliny rzeki Kłodawki. Stare koryto Kłodawki otaczało i opływało wieś aż do roku 1336, w którym to komtur krzyżacki von Hrusberg z Malborka nakazał skierować bieg rzeki do istniejącego do dziś nowego koryta, wśród wzniesionych ponad 600 lat temu wałów, w kierunku Grabiny Zameczek aż do Motławy. W Cieplewie istniał w latach około 1350 - 1450 dwór krzyżacki zarządzany z Malborka. W latach od roku 1400 do 1410 (rok bitwy pod Grunwaldem) gromadzono w nim zapasy żywności, licząc zapewne na długotrwałą wojnę zakonu z Polską.

Dziewięć Włók - liczy 132 mieszkańców. Atrakcją jest zagroda holenderska z pierwszej połowy XIX wieku z ozdobnym układem cegieł w szczycie między domem a oborą.
W nadprożu widnieje oryginalny napis F. J... M.U.B.B.M. Jego sens nie został dotychczas wyjaśniony.

Goszyn - wieś zamieszkana przez 299 osób. Pierwsza wzmianka historyczna o tej miejscowości pochodzi z 1339 r. Na jej terenie zachował się zespół folwarczny z przełomu XIX/XX w. otoczony niewielkim parkiem o powierzchni 3 ha. Wizytówką Goszyna jest ferma strusi oraz nowoczesna zabudowa mieszkaniowa. Jego właściciel podarował jedno z mieszkań Adamowi Małyszowi. Sportowiec przeznaczył mieszkanie na siedzibę fundacji.

Juszkowo - liczy 1358 mieszkańców. Pierwsza wzmianka historyczna o tej wsi pochodzi z 1220r. Jej historia - podobnie jak wielu innych leżących w granicach gminy Pruszcz Gdański - nie jest dokładnie znana. Prawdopodobnie, za czasów panowania na tych terenach Zakonu, była jego własnością. Wieś oddawano w dzierżawę miejscowej szlachcie.

Lędowo - wieś zamieszkana przez 245 osoby. Znajduje się tutaj zabytkowy dom podcieniowy zbudowany w pierwszej połowie XIX w. - parterowy, częściowo podpiwniczony, o konstrukcji zrębowej, posadowiony na ceglanej podmurówce. Obiekt ten i jego najbliższe otoczenie podlegają ścisłej ochronie.

Łęgowo - druga co do wielkości wieś w gminie. Liczy 2164 mieszkańców. Jej historia sięga 1302 r. Wówczas wojewoda pomorski darował ją Zakonowi Cystersów Oliwskich. Wieś była w posiadaniu Cystersów aż do rozbiorów Polski. W tym czasie wielokrotnie ją niszczono, plądrowano i grabiono. W 1773 r. Łęgowo znalazło się pod zaborem pruskim i tak pozostało do roku 1918. W 1919 r. zostało objęte granicami Wolnego Miasta Gdańska. Osobliwością Łęgowa jest zabytkowy kościół św. Mikołaja z 1409 r. Należy on do najcenniejszych zabytków kultury sakralnej powiatu gdańskiego. Świątynia była kilkakrotnie niszczona podczas wojny trzynastoletniej. W obecnym kształcie została odbudowana w 1748 roku. Szczególną uwagę zwracają: barokowy, bogato zdobiony ołtarz główny oraz boczny ołtarz przedstawiający Mękę Pańską. Ponadto w kościele znajduje się wiele zabytkowych obrazów, naczyń liturgicznych. Na usytuowanym tuż przy kościele cmentarzu mieści się pomnik przyrody - klon pospolity o obwodzie 2 m. Łęgowo pełni funkcję swoistego centrum gminy. Funkcjonują tutaj główne placówki oświatowe, sportowe oraz kulturalne.

Malentyn - najmniejsza wieś w województwie pomorskim. Ma tylko 9 mieszkańców.

Przejazdowo - wieś zamieszkuje 614 osób. Początki Przejazdowa sięgają 1288 r., kiedy to Mistrz Krzyżacki Meinbard nakazał usypać groble w lasach otaczających wylew Morza Bałtyckiego. Wzniesiono tamy i kilkudziesięcioma kanałami spuszczono wodę z terenu obecnej wsi. W ten sposób - z całkowicie nieprzydatnego - zalanego wodami terenu uczyniono jedną z najżyźniejszych okolic. Te prace melioracyjne rozpoczęły wielką akcję osadniczą. W jej wyniku na Żuławach Gdańskich powstało w sumie 25 wiosek. Przejazdowo od początku miało szczególne znaczenie z uwagi na lokalizację wsi na głównej trasie prowadzącej z przepraw promowych w kierunku Gdańska. Obecnie w Przejazdowie znajdują się największe firmy przemysłowo-handlowe działające na terenie gminy. Najważniejszym zabytkiem wsi jest dom podcieniowy z przełomu XVIII/XIX w.

Rokitnica - liczy 814 mieszkańców. Przywilej lokacyjny otrzymała w 1363 r. Plan wsi zbliżony jest do owalnicy. Dawniej znajdował się tu młyn wiatrowy typu holenderskiego. Pozostały ruiny gotyckiego kościoła z 1603 r. oraz dwie zagrody holenderskie z początku XVIII i XIX wieku.

Rotmanka - z 2173 mieszkańcami jest jedną z większych wsi, leżących w granicach administracyjnych gminy Pruszcz Gdański. Można wyodrębnić dwie jej części: pierwszą -
z zabudową wiejską i drugą - z nowoczesnymi domkami jednorodzinnymi.

Rusocin - wieś położona 3 km od miasta Pruszcz Gdański, którą zamieszkuje 923 osób. Rusocin jest jedną z najstarszych wsi tego rejonu. Pierwsze wzmianki historyczne o niej pochodzą z 1296 r. Wieś stanowiła początkowo własność rycerską, a po 1308 r. - krzyżacką. Od XVII w. była w posiadaniu gdańskich patrycjuszy. Znani są nieliczni właściciele wsi, między innymi: burmistrz Daniel Rudiger (1627), rodzina Giese (1691- 1763} oraz rodzina Tiedemann (1763-1912). Po rozbiorach Polski Rusocin znalazł się w rękach pruskich. Po podziale Pomorza Gdańskiego w 1816 roku na rejencję gdańską i kwidzyńską, Rusocin stał się siedzibą nowo utworzonego powiatu gdańskiego. Jak podają źródła, we wsi znajdowała się cegielnia i dwa młyny. Obecnie „perełką" wsi jest zabytkowy, barokowo - klasycystyczny dwór z 1800 r. Dwór usytuowany jest w pięknym parku krajobrazowym o powierzchni 13,5 ha. Park o francuskiej kompozycji rozciąga się malowniczo po brzeg rzeki Kłodawy. Na jego terenie znajdują się dwa stawy. Ze względu na swoją historię Rusocin jest ważnym stanowiskiem badań archeologicznych.

Straszyn - największa wieś gminy Pruszcz Gdański. Liczy 2962 mieszkańców. W okresie od 1910 do 1937 roku zbudowano tu trzy elektrownie wodne, które funkcjonują po dzień dzisiejszy. Zbiornikiem retencyjnym elektrowni Straszyn jest jezioro Goszyn, które stanowi powierzchniowe ujęcie wody pitnej dla Gdańska. Ze względu na swoje położenie wieś pełni głównie funkcję podmiejską dla miasta Gdańska. Straszyn posiada 5 pomników przyrody wpisanych do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Są to między innymi: głaz narzutowy o obwodzie 7m (przy kościele p.w. św. Jacka), grupa drzew na cmentarzu (2 sosny pospolite, lipa drobnolistna i dąb szypułkowy) oraz aleja kasztanowa (26 kasztanowców, 3 klony pospolite, 2 dęby drobnolistne, 2 dęby bezszypułkowe). Obok Łęgowa, Straszyn jest najważniejszym ośrodkiem oświatowo - kulturalnym gminy.

Wiślina - zamieszkana jest przez 225 osoby. Historia wsi sięga 1308 r. Król Władysław Łokietek nadał ją wówczas kasztelanowi i podkomorzemu tczewskiemu. Od 1310 roku była
w posiadaniu Zakonu Krzyżackiego. W 1425 roku Wielki Mistrz Zakonu podarował wieś burmistrzowi Gdańska. Od 1454 roku do czasu rozbiorów, wieś stanowiła własność Miasta Gdańska. Nieocenionym zabytkiem Wiśliny jest dzwonnica z 1 792 roku - drewniana brama przy byłym cmentarzu. Na uwagę zasługuje również znajdujący się we wsi - dom podcieniowy z 1830 r.

Wiślinka - jedna z największych wsi wchodzących w skład Gminy Pruszcz Gdański. Mieszka w niej 1094 osób. Wiślinka leży przy głównej trasie z Gdańska do Sobieszewa. W 1310 roku została sprzedana Zakonowi Krzyżackiemu. Po wojnie trzynastoletniej i opuszczeniu przez Krzyżaków Pomorza, Wiślinka znalazła się w obrębie dóbr gdańskich. W 1550 r. Magistrat Gdański podarował wieś gdańskim mieszczanom. Rada Miasta Gdańska zachowała sobie prawo rozstrzygania sporów pomiędzy chłopami z Wiślinki a ich właścicielami. Dochodziło do nich najczęściej przy wyborach sołtysa. We wsi znajduje się zabytkowy dom podcieniowy z 1799 roku.

Wojanowo - wieś zamieszkana przez 186 osób. Znajduje się tu park o powierzchni 7 ha. Jest on bardzo cenny ze względu na różnorodność kompozycji. Główna część parku mieści się w głębokim jarze o stromych stokach. Przepływający w nim strumień spiętrzony jest w cztery stawy. Wokół nich rozciąga się naturalistyczna część parku. Najczęściej występującymi drzewami są: dęby, buki, klony i świerki. Jeden z dębów szypułkowych o obwodzie - 6,15 m. wpisany jest do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Kolejny pomnik przyrody znajduje się na boisku szkolnym. Jest to dąb szypułkowy
o obwodzie 7,05 m.

Żukczyn - pierwotna nazwa wsi zamieszkanej przez 372 osób to Succino. Nazwa ta pojawia się w źródłach już w 1280 r. Zachowało się niewiele dokumentów dotyczących historii wsi. Wiadomo, że początkowo Żukczyn był w posiadaniu Zakonu Krzyżackiego, a od 1320 r. stanowił własność Zakonu Cystersów z Oliwy. Po rozbiorach Polski wieś - podobnie jak i inne dobra cysterskie - stała się własnością Prus, a po l wojnie światowej znalazła się w granicach Wolnego Miasta Gdańska. Na obszarze Żukczyna znajdują się aż 4 obiekty archeologiczne: osady i cmentarzysko z epoki żelaza oraz wpływów rzymskich a także młyn z początku XX w. Zabudowania młyńskie otoczone są okazałymi drzewami: głównie lipami i świerkami. W ich pobliżu przepływa strumień napędzający urządzenia młyna.

Żuława - liczy 270 mieszkańców. Pierwsza wzmianka historyczna o wsi pojawiła się w 1427 r., kiedy to król Kazimierz Jagiellończyk nadał ją burmistrzowi gdańskiemu. Do czasów rozbiorów wieś stanowiła własność szlachecką. W XIX wieku Żuława nosiła niemiecką nazwę Gross Saalau i należała do powiatu gdańskiego Górnego. We wsi istniała szkoła ewangelicka, gorzelnie i młyn parowy. Hodowano bydło „rasy amsterdamskiej" i konie. Atrakcją Żuławy jest zabytkowy kościół pod wezwaniem Św. Krzyża z 1587 r. W obecnym kształcie został zbudowany w 1860 r. Do ciekawszych elementów wyposażenia kościoła należą: ambona barokowa z około 1700 r. oraz dwa obrazy z XVII i XVIII wieku. Na ścianie świątyni wmurowane są dwie polskie tablice nagrobkowe pochodzące z początku XIX wieku. Na cmentarzu przy świątyni znajdują się stare nagrobki z polskimi nazwiskami.

Pozostałe miejscowości:

• Borzęcin - 48 mieszkańców
• Borkowo - 786 mieszkańców
• Bystra - 380 mieszkańców
• Jagatowo - 428 mieszkańców
• Krępiec - 96 mieszkańców
• Mokry Dwór - 215 mieszkańców
• Radunica - 393 mieszkańców
• Rekcin - 217 mieszkańców
• Roszkowo - 173 mieszkańców
• Świńcz - 103 mieszkańców
• Weselno - 62 mieszkańców
• Żuławka - 68 mieszkańców

Ludność stan na dzień 31.12.2008 r.